Trong đầu tư chứng khoán, chỉ số ROA (Return on Assets) là thước đo quan trọng giúp đánh giá mức độ hiệu quả của doanh nghiệp trong việc sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận. Nhà đầu tư thường sử dụng ROA để so sánh hiệu suất hoạt động giữa các doanh nghiệp trong cùng ngành, từ đó tìm ra những cổ phiếu tiềm năng. Vậy Chỉ Số ROA Là Gì? Chỉ số ROA bao nhiêu là tốt? Cách tính và áp dụng ROA trong phân tích tài chính như thế nào? Hãy cùng CFD Việt Nam tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây nhé !
1. Chỉ Số ROA Là Gì?
ROA viết tắt của Return on Assets (tỷ lệ lợi nhuận trên tổng tài sản), là một thước đo quan trọng trong phân tích tài chính. Cụ thể, chỉ số ROA cho biết mỗi đồng vốn đầu tư vào tài sản của công ty sẽ tạo ra bao nhiêu lợi nhuận. Ngoài ra, chỉ số ROA còn phản ánh khả năng sinh lời của một công ty trên tổng số tài sản mà họ đang sở hữu và được tính bằng cách chia lợi nhuận ròng của công ty cho tổng tài sản của công ty.
Tác dụng của ROA:
- Đối với nhà quản lý: ROA giúp đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản của doanh nghiệp, chỉ số ROA cao cho thấy công ty đang sử dụng tài sản một cách hiệu quả để tạo ra lợi nhuận. Ngược lại, một ROA thấp có thể là dấu hiệu cho thấy công ty đang gặp khó khăn trong việc quản lý tài sản hoặc cần cải thiện hiệu quả hoạt động.
- Đối với nhà phân tích và nhà đầu tư: ROA là một trong những chỉ số quan trọng để so sánh hiệu quả hoạt động giữa các công ty trong cùng một ngành. Một công ty có ROA cao hơn so với các đối thủ cạnh tranh thường được đánh giá là có sức cạnh tranh mạnh hơn. Ngoài ra, chỉ số ROA cũng giúp các nhà đầu tư đánh giá khả năng sinh lời của một khoản đầu tư.
2. Cách Tính Chỉ Số ROA
ROA là chỉ số tài chính quan trọng giúp đo lường hiệu quả sử dụng tài sản của doanh nghiệp. Với công thức tính ROA:
| ROA = (Thu nhập ròng ÷ Tổng tài sản) |
- Thu nhập ròng: Lợi nhuận cuối cùng của doanh nghiệp sau khi đã trừ đi tất cả các chi phí.
- Tổng tài sản: Tổng giá trị của tất cả các tài sản mà doanh nghiệp sở hữu, bao gồm cả tài sản cố định (tài sản dài hạn) và tài sản lưu động (tài sản ngắn hạn).
Ví dụ: Giả sử có hai công ty A và B, cùng có lợi nhuận ròng là 10 tỷ đồng. Tuy nhiên, công ty A có tổng tài sản là 100 tỷ đồng, và công ty B có tổng tài sản là 50 tỷ đồng.
Như vậy chúng ta có thể tính như sau:
ROA của công ty A: (10 tỷ / 100 tỷ) x 100% = 10%
ROA của công ty B: (10 tỷ / 50 tỷ) x 100% = 20%
Dựa vào kết quả chỉ số ROA, ta có có thể đưa ra các nhận định như sau:
- Công ty A: Mặc dù có cùng lợi nhuận ròng với công ty B, nhưng ROA của công ty A lại thấp hơn. Điều này có nghĩa là công ty A cần nhiều tài sản hơn để tạo ra cùng một mức lợi nhuận so với công ty B.
- Công ty B: Với ROA cao hơn, công ty B đang sử dụng tài sản của mình hiệu quả hơn. Điều này có thể là do công ty B có các quy trình hoạt động hiệu quả hơn, quản lý tài sản tốt hơn hoặc có lợi thế cạnh tranh nào đó.
3. Ưu Điểm & Nhược Điểm Của Chỉ Số ROA
Ưu điểm:
Cách tính chỉ tiêu ROA đơn giản, dễ sử dụng, các nhà đầu tư mới, ít kinh nghiệm chuyên môn sâu trên thị trường cũng có thể áp dụng khi phân tích cổ phiếu.
Có thể sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cũng như bộ máy vận hành có tốt không.
Nhược điểm:
Đánh giá qua chỉ tiêu ROA không tuyệt đối, nó chỉ phản ánh một khía cạnh của doanh nghiệp và không thể bao trùm cả bức tranh tài chính của doanh nghiệp đó. Để quyết định đầu tư bạn cần kết hợp với ROE và các chỉ số khác để có cái nhìn đúng đắn hơn.
Chỉ số ROA không có ý nghĩa nếu bạn dùng để so sánh với các doanh nghiệp khác ngành. Đối với một số lĩnh vực như bảo hiểm hay tài chính ngân hàng thì chỉ số ROA trên 2% đã được xem là kinh doanh có hiệu quả. Thế nhưng đối với các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp nặng thì chỉ số ROA phải trên 10% mới được đánh giá tốt.
Do lợi nhuận của doanh nghiệp thường xuyên biến động nên tính chỉ số ROA trong thời gian ngắn sẽ không hiệu quả mà phải đặt nó trong thời gian dài.
ROA có thể bị doanh nghiệp bóp méo khi sử dụng các thủ thuật kế toán để thổi phồng lợi nhuận, thu hút nhà đầu tư.
4. Ý nghĩa của chỉ số ROA
Đối với các nhà quản lý của doanh nghiệp, tính được chỉ số ROA sẽ giúp nhận thức được tình hình kinh doanh có hiệu quả không, có sử dụng tốt các đồng vốn hay không, đồng thời so sánh doanh nghiệp mình với các doanh nghiệp cùng ngành khác.
Đối với các nhà đầu tư, khi tính toán chỉ tiêu ROA của doanh nghiệp cũng là lúc nhà đầu tư tìm kiếm cổ phiếu tiềm năng. ROA càng cao cho thấy doanh nghiệp hoạt động kinh doanh tốt, có tiềm năng đầu tư lâu dài.
5. Chỉ Số ROA Bao Nhiêu Là Tốt?
Không có con số tuyệt đối cho ROA thế nên không thể trả lời được ROA bao nhiêu là tốt. Bạn cần phải xác định doanh nghiệp làm trong ngành nghề gì bởi như đã nhắc ở trên, doanh nghiệp thuộc công nghiệp nặng thường phải có chỉ tiêu ROA từ 10% trong khi ngành tài chính thì chỉ 2% đã là tốt.
Do tỷ lệ lạm phát tại Việt Nam khá cao nên nhiều nhà đầu tư đặt ra tỷ lệ ROA tối thiểu phải 7.5% và kỳ vọng cổ phiếu tốt sẽ được phát hành bởi các doanh nghiệp từ 10% đến 12%. Doanh nghiệp có ROA 20% đến 22% là mức xuất sắc.
ROA bao nhiêu mới tốt còn phải phụ thuộc vào lĩnh vực kinh doanh, các doanh nghiệp đối thủ và kết quả trong quá khứ. Các tiêu chí cụ thể như sau:
5.1 Phụ thuộc vào lĩnh vực doanh nghiệp đang hoạt động
Ngành nghề khác nhau thường có cơ cấu tài sản khác nhau. Các ngành thép, xi măng… có tài sản cố định lớn nên ROA khá thấp. Ngược lại các ngành hàng tiêu dùng, công nghệ thông tin không yêu cầu cao về tài sản cố định nên ROA thường cao. Các bạn có thể tham khảo các chỉ số như sau:
| Tên công ty | Lợi nhuận sau thuế (Tỷ đồng) | Tổng tài sản (tỷ đồng) | ROA |
| CTCP Xi măng Vicem Hà Tiên 1 | 641 | 10.855 | 5,90% |
| CTCP FPT | 3.243 | 27.378 | 11,80% |
| CTCP Sữa Việt Nam – Vinamilk | 10.205 | 36.016 | 28,30% |
Sẽ thật khập khiễng nếu bạn so sánh ROA của các doanh nghiệp đang hoạt động ở các ngành khác nhau vì vậy cần phải chọn các công ty hoạt động trong cùng ngành để so sánh.
5.2 So sánh ROA với số trung bình của ngành
Doanh nghiệp nào có ROA lớn hơn so với trung bình ngành là dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp đang quản trị tài sản hiệu quả.
Ví dụ: CTCP Thủy sản Vĩnh Hoàn (Mã: VHC) có chỉ số ROA năm 2018 của VHC là 25,4%, chỉ số này cao hơn so với mức trung bình của ngành thủy sản năm 2018 là 14%. Như vậy Vĩnh Hoàn đang quản trị tài sản hiệu quả, vượt trội so với mức trung bình ngành.
5.3 So sánh chỉ số ROA hiện tại với quá khứ
Ngoài 2 chỉ tiêu so sánh trên, nhà đầu tư còn phải so sánh ROA của doanh nghiệp với chính nó trong quá khứ nhằm xác định công ty có đang hoạt động tốt lên hay không.
Vẫn với ví dụ trên có thể thấy Vĩnh Hoàn đang sử dụng tài sản hiệu quả hơn với chính nó trong quá khứ.
| Đơn vị: Tỷ đồng | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 |
| Lợi nhuận sau thuế | 462 | 320 | 565 | 604 | 1.442 |
| Tổng tài sản | 4.491 | 4.356 | 4.45 | 5.042 | 6.298 |
| ROA của VHC (%) | 7,20% | 12,80% | 12,70% | 25,40% |
Chỉ số ROA của Vĩnh Hoàn tăng trưởng qua các năm và luôn cao hơn so với trung bình ngành. Đây là tín hiệu rất tích cực cho thấy đây là cổ phiếu tuyệt vời để đầu tư.
6. Những lưu ý khi sử dụng chỉ số ROA
Khi phân tích doanh nghiệp dựa theo chỉ tiêu ROA, nhà đầu tư cần lưu ý một số điều sau:
- Cần đảm bảo báo cáo tài chính và các thông tin kết quả kinh doanh mà doanh nghiệp công bố có độ tin cậy.
- Mỗi lĩnh vực, ngành nghề sẽ có tiêu chí để nhận định chỉ số ROA tốt khác nhau thế nên không so sánh các doanh nghiệp không cùng ngành nghề.
- Một doanh nghiệp nếu như có ROA tăng trưởng qua các năm thì được coi là tín hiệu tốt, đáng đầu tư, còn nếu như sự tăng giảm thất thường thì phải xem xét.
- Cần kết hợp thêm các chỉ số khác như ROE và ROS cũng như đòn bẩy tài chính để đánh giá được toàn diện hơn.
Hy vọng những thông tin mà CFD Việt Nam chia sẻ có thể giúp bạn hiểu được ROA là gì và cách tính ROA của doanh nghiệp để tìm ra cổ phiếu tiềm năng chính xác nhất. Nếu bạn muốn nhận thêm các thông tin phân tích, tín hiệu về giao dịch thì bạn đừng ngại tham gia ngay cộng đồng Telegram của chúng tôi tại đây nhé !
